KKształcenie hybrydowe stało się ważnym elementem nowoczesnej organizacji studiów. Zwiększa elastyczność, ułatwia dostęp do zajęć i wspiera osoby, które łączą naukę z pracą.
Dla zarządu uczelni to konkretna wartość organizacyjna.
Ten model niesie jednak także nowe ryzyko.
Student nadal może być na liście, logować się do systemu i mieć dostęp do materiałów. Na pierwszy rzut oka proces wygląda poprawnie.
Problem pojawia się wtedy, gdy zaangażowanie zaczyna spadać stopniowo.
Dropout nie zawsze zaczyna się od formalnej rezygnacji
Wcześniej mogą pojawiać się różne sygnały ostrzegawcze. Spada motywacja, pojawiają się problemy z organizacją nauki i trudności w kontakcie z prowadzącymi. Dochodzi do tego stres, przeciążenie, brak poczucia przynależności lub przekonanie, że wybrany kierunek nie prowadzi do oczekiwanego celu
Skala zjawiska jest znacząca. OPI PIB wskazuje, że w latach 2012–2020 aż 40% studentów w Polsce przerwało studia i nie wróciło na ten sam kierunek w ciągu roku od skreślenia z listy studentów. W badaniu OPI podkreślono także, że za decyzjami o przerwaniu studiów stoją różne czynniki, od sytuacji osobistej i ekonomicznej po kwestie związane z organizacją studiów oraz funkcjonowaniem uczelni.
Dane OECD również pokazują, że problem pojawia się bardzo wcześnie. W Polsce 19% osób rozpoczynających studia licencjackie odpada po pierwszym roku, podczas gdy średnia OECD wynosi 13%.
To oznacza, że pierwszy rok i pierwsze semestry są dla uczelni szczególnie wrażliwym momentem.
W modelu hybrydowym ten moment może być trudniejszy do uchwycenia.
Model hybrydowy może ukrywać spadek zaangażowania
W tradycyjnym modelu stacjonarnym prowadzący szybciej zauważa, że student zaczyna znikać z grupy. Widać nieobecności, wycofanie, brak udziału w rozmowach, zmianę zachowania.
W modelu hybrydowym część tych sygnałów traci swoją widoczność.
Student loguje się nieregularnie albo tylko pozornie pozostaje aktywny. Dostęp do nagrań i materiałów nie oznacza jeszcze, że faktycznie z nich korzysta.
Zdarza się również, że nie uczestniczy w spotkaniach synchronicznych, ale nadal formalnie figuruje jako uczestnik procesu. Problem może pozostać niewidoczny, ponieważ kontakt z uczelnią jest bardziej rozproszony.
Z perspektywy zarządu uczelni powstaje luka informacyjna.
Uczelnia widzi dane administracyjne, ale nie zawsze widzi realny poziom zaangażowania. Widzi status studenta, ale nie zawsze widzi, czy student nadal czuje się częścią uczelni. Widzi formalny udział w procesie, ale nie zawsze widzi narastające ryzyko rezygnacji.
To szczególnie istotne, ponieważ kształcenie hybrydowe wymaga nie tylko dobrej organizacji zajęć, ale także skutecznego monitorowania doświadczenia studenta.
Konsekwencje dropoutu są większe niż utrata jednego studenta
Każda rezygnacja oznacza utracony efekt działań rekrutacyjnych. Uczelnia wcześniej inwestuje w promocję kierunku, komunikację, obsługę kandydata i organizację procesu przyjęcia.
Gdy student odpada po kilku miesiącach, część tych nakładów nie buduje trwałej relacji z uczelnią.
Dropout wpływa także na planowanie dydaktyczne. Mniejsza liczebność grup może utrudniać organizację zajęć, obniżać rentowność kierunków i zaburzać przewidywalność kolejnych semestrów.
Do tego dochodzi koszt administracyjny. Rezygnacje wymagają obsługi formalnej, aktualizacji danych, rozliczeń, kontaktu ze studentem i pracy wielu jednostek uczelni.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, odnosząc się do danych systemu ELA, wskazuje, że dropout jest powszechnym zjawiskiem w Polsce i na świecie, a dane pokazują również ekonomiczne straty wynikające z porzucenia kształcenia i braku dyplomu.
Dla zarządu uczelni oznacza to jedno: dropout powinien być analizowany nie tylko jako problem dydaktyczny, ale jako ryzyko strategiczne.
Dropout wpływa również na wizerunek uczelni
Wizerunek uczelni nie powstaje wyłącznie na etapie rekrutacji.
Kształtuje się również wtedy, gdy student zaczyna studia i porównuje obietnicę z kampanii z realnym doświadczeniem.
Gdy traci kontakt z uczelnią, łatwo pojawia się poczucie osamotnienia. Brak jasnej ścieżki pomocy lub utrata sensu studiowania wpływają na ocenę całej instytucji
Nawet jeśli formalna rezygnacja dotyczy jednej osoby, jej doświadczenie może przełożyć się na opinie, rekomendacje i decyzje kolejnych kandydatów.
Dla uczelni oznacza to ryzyko wizerunkowe na kilku poziomach: niższe poczucie jakości obsługi studenta, słabsze doświadczenie edukacyjne, gorszą opinię o kierunku, mniejsze zaufanie kandydatów i większą trudność w budowaniu przewagi konkurencyjnej.
W modelu hybrydowym ten aspekt jest jeszcze bardziej wrażliwy.
Student, który ma mniej kontaktu bezpośredniego z uczelnią, szybciej może poczuć dystans. Jeśli nikt nie zauważy spadku aktywności, uczelnia traci szansę na reakcję w momencie, w którym wsparcie mogłoby jeszcze zmienić sytuację.
Uczelnia potrzebuje systemu wczesnego reagowania
Odpowiedzią na dropout nie jest wyłącznie lepsza rekrutacja, większa liczba komunikatów albo jednorazowa ankieta satysfakcji.
Potrzebny jest system, który pozwala wcześniej zauważać sygnały ryzyka i uruchamiać wsparcie wtedy, gdy student nadal jest w procesie.
W modelu hybrydowym szczególnie ważne staje się łączenie różnych źródeł informacji: danych z systemów uczelnianych, aktywności studenta, danych deklaratywnych, ankiet, komunikacji, informacji od mentorów i sygnałów związanych z dobrostanem.
Dopiero wtedy uczelnia może przejść od reakcji po fakcie do zarządzania ryzykiem.
W tym miejscu pojawiają się kluczowe pytania dla zarządu uczelni.
Czy wiadomo, którzy studenci tracą zaangażowanie?
Jak szybko można wykryć spadek aktywności?
Czy istnieje proces, który kieruje studenta do mentora, konsultacji, mikroszkolenia lub wsparcia psychologicznego?
Warto też sprawdzić, czy dane posiadane przez uczelnię realnie pomagają ograniczać dropout.
Jak MotivatED wspiera uczelnie w modelu hybrydowym?
MotivatED powstał z myślą o uczelniach, które chcą monitorować dobrostan studentów, wcześniej diagnozować ryzyko dropoutu i skuteczniej reagować, zanim problem się pogłębi. System łączy aplikację mobilną z rozwiązaniami ML/AI, analizuje dane behawioralne i deklaratywne oraz wspiera mentorów i administrację w podejmowaniu decyzji opartych na danych.
W praktyce MotivatED pomaga uczelni zobaczyć to, co w modelu hybrydowym może łatwo zniknąć z pola widzenia.
System wspiera monitorowanie zaangażowania, komunikację ze studentami, ankiety, testy, raporty, alerty oraz działania mentoringowe. Posiada osobne panele dla administracji, mentora i studenta, dzięki czemu każda grupa użytkowników pracuje na informacjach dopasowanych do swojej roli.
Dzięki temu uczelnia może szybciej rozpoznać, kto traci aktywność, kto może potrzebować wsparcia, gdzie pojawia się ryzyko rezygnacji i jakie działania warto uruchomić.
MotivatED może również wspierać wykorzystanie danych, które uczelnia już posiada, na przykład z systemu USOS, oraz łączyć je z informacjami gromadzonymi w aplikacji. To szczególnie ważne dla zarządów uczelni, które chcą nie tylko raportować zjawisko dropoutu, ale aktywnie mu przeciwdziałać.
Od elastyczności do odpowiedzialnego zarządzania doświadczeniem studenta
Kształcenie hybrydowe nie musi oznaczać większego dystansu między studentem a uczelnią.
Może być skutecznym modelem organizacji kształcenia, jeśli uczelnia ma narzędzia, które pozwalają monitorować zaangażowanie, dobrostan i ryzyko rezygnacji.
Elastyczność sama w sobie nie wystarczy.
Jeśli student znika z procesu, przestaje odpowiadać, traci motywację i nie korzysta z dostępnych form wsparcia, uczelnia potrzebuje mechanizmu, który pomoże zauważyć ten moment wcześniej.
W przeciwnym razie model hybrydowy może ukrywać problem aż do chwili, gdy będzie za późno na skuteczną reakcję.
Podsumowanie
Dropout zaczyna się wcześniej niż formalna rezygnacja ze studiów.
W modelu hybrydowym pierwsze sygnały ryzyka mogą być mniej widoczne, dlatego uczelnia potrzebuje skuteczniejszych narzędzi monitorowania zaangażowania i dobrostanu studentów.
Dla zarządu uczelni stawką jest nie tylko retencja. To także stabilność grup, koszty rekrutacji i organizacji kształcenia, jakość doświadczenia studenta oraz wizerunek uczelni.
MotivatED pomaga przejść od reakcji po fakcie do wcześniejszego rozpoznawania ryzyka. Łączy aplikację mobilną, komunikację, mentoring, analizę danych, predykcję dropoutu i wsparcie dla studentów w jednym środowisku.
Chcesz sprawdzić, jak MotivatED może wspierać uczelnię w ograniczaniu dropoutu w modelu hybrydowym? Skontaktuj się z nami i umów prezentację systemu.
